Jak przeprowadzić ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest?

Każdy właściciel budynku, którego dach jest wykonany z płyt zawierających azbest – popularnie zwanych eternitem, jest zobowiązany do wykonywania okresowej kontroli swojego dachu.

Azbest staje się zagrożeniem dla zdrowa, gdy dojdzie do korozji lub jakiegokolwiek uszkodzenia wyrobów zawierających azbest (łamanie, kruszenie, cięcie i każda inna obróbka). Procesy te powodują uwalnianie się włókien do powietrza i możliwość wdychania ich do płuc, a należy pamiętać, że ma to działanie rakotwórcze.

Azbest dobrze zabezpieczony i nieuszkodzony nie stanowi zagrożenia, ale ponieważ jest wysoce szkodliwy dla zdrowia  dopuszcza się wykorzystywanie wyrobów zawierających azbest nie dłużej niż do końca roku 2032. Usunięte z obiektu budowlanego wyroby azbestowe powinny być zastąpione innymi, nie zawierającymi tego surowca.

Pozostaje jednak otwarte pytanie – kiedy należy go usunąć? Czy można poczekać z tym do 2032 roku?

Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, a także obiektu, urządzenia budowlanego, instalacji przemysłowej lub innego miejsca zawierającego azbest, przeprowadza kontrole tych wyrobów w terminach wynikających z oceny stanu tych wyrobów.

Przeprowadzenie takiej kontroli jest obowiązkowe. Wyroby azbestowe znajdujące się w budynku powinny być ocenione w czasie przeglądu technicznego przeprowadzonego zgodnie z wymogami Prawa budowlanego.

Jeśli do tej pory nie wykonano takiej oceny, należy ją wykonać niezwłocznie, bowiem termin jej wykonania upłynął w końcu 2004r.

 Kolejne kontrole przeprowadza się w terminach wynikających z oceny stanu tych wyrobów.

Z przeprowadzonej kontroli okresowej sporządza się „Ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest” - w jednym egzemplarzu.

Wzór oceny określa załącznik do rozporządzenia w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest. Po wykonanej kontroli właściciel obiektu przechowuje tą ocenę łącznie z dokumentacją miejsca zawierającego azbest.

W celu bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest należy:

1.    wyroby nie zakwalifikowane do wymiany zabezpieczyć przez:
a)    zabudowę (zamknięcie) przestrzeni, w której znajdują się wyroby zawierające azbest, szczelną przegrodą bez naruszenia samego wyrobu lub
b)    pokrywanie wyrobów lub powierzchni zawierających azbest szczelną powłoką z głęboko penetrujących środków wiążących azbest, posiadających odpowiednią aprobatę techniczną;
2.    wyeliminować jakąkolwiek obróbkę mechaniczną przy pracach zabezpieczających;
Po dokonaniu zabezpieczenia, w terminie 30 dni od przeprowadzonego zabezpieczenia, należy ponownie sporządzić  „Ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest”.

Formularz „Oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest” zawiera dane:

1. W części ogólnej:

• miejsce i adres obiektu, urządzenia budowlanego lub instalacji przemysłowej,
• rodzaj zabudowy,
• numer działki ewidencyjnej i numer obrębu ewidencyjnego,
• rodzaj i nazwa wyrobu,
• ilość wyrobu,
• datę sporządzenia poprzedniej oceny.

2. W części szczegółowej:

• sposób zastosowania azbestu,
• struktura powierzchni wyrobu z azbestem,
• możliwość uszkodzenia powierzchni wyrobu z azbestem,
• miejsce usytuowania wyrobu w stosunku do pomieszczeń użytkowych,
• wykorzystanie miejsca.

W każdej z pięciu grup pytań należy wskazać co najmniej jedną pozycję. Jeśli w grupie zostanie wskazana więcej niż jedna pozycja, sumując punkty z poszczególnych grup, należy uwzględnić tylko pozycję o najwyższej punktacji w danej grupie.
Sumaryczna liczba punktów pozwala określić stopień pilności, przy czym im większa liczba punktów tym stopień pilności wyższy:

I stopień pilności
– wymagane pilne usunięcie lub zabezpieczenie (powyżej 120 pkt.),

II stopień pilności
– wymagana ponowna ocena w czasie do 1 roku (od 95 do 115 pkt.),

III stopień pilności
– wymagana ponowna ocena w terminie do 5 lat (poniżej 90 pkt.).

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy I Polityki Społecznej w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest z 2 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. nr 71, poz. 649 z późn. zm.).